BUKOWINA T.               BIAŁKA T.               BRZEGI               CZARNA GÓRA               GROŃ               JURGÓW               LEŚNICA               RZEPISKA       

Sabałowe bajania

Śpijze cichućko mój bracie górolu
Wiater twoje śpiywki ozniós po Podholu
Śpijze cichućko przykryty dorninom
Twoje gawędy lecom Bukowinom...

Tak o Janie Krzeptowskim Sabale - patronie "Sabałowych Bajań" - pisał w wierszu, znakomity bukowiański poeta Franciszek Hodorowicz - Sewców.

Pierwsze "Sabałowe Bajania" odbyły się w Bukowinie Tatrzańskiej w 1967 roku.

W tym roku odbędą się po raz czterdziesty drugi. Jest to jedyny w ludowej kulturze tak długo i konsekwentnie powtarzany cykl spotkań z literaturą chłopską, w jej najdawniejszej starodawnej formie - mówionej i śpiewanej. Ale nie tylko z literaturą, także z muzyką, która jest ważną częścią spotkań w Domu Ludowym.

Spotkań z muzyką organizowanych jest na całym Podtatrzu coraz więcej, lecz tradycyjną gwarę i literaturę wydobyła i pielęgnuje Bukowina Tatrzańska.

Gwara góralska wyraża prawdę o ludzkim życiu i kulturze zrodzonej na tej ziemi. Wraz z jej zanikiem - odchodzi duch kultury podhalańskiej. W tej kulturze odbija się życie. Życie takie, jakie ono jest. Życie bogate, życie smutne i radosne. Wielka prawda o życiu. Należy uczyć tej prawdy, tego czucia, tego słuchania i tego widzenia" - powiedział ks. prof. Józef Tischner - przyjaciel górali i nauczyciel myślenia, który chciał byśmy byli lepsi i mądrzejsi.

Pomysłodawcą "Sabałowych Bajań" był Józef Pitorak ówczesny prezes Domu Ludowego. Rodowity Bukowianin, obdarzony mnogością talentów, o nieprzeciętnej osobowości i fantazji.

 
Lud tu twardy jak skała
Mocniyjsy jak smyreki
Obycaji góralskik
Nie popuści na wieki
- pisał w jednym ze swoich wierszy.

Do końca życia wierny swoim przekonaniom, odcisnął trwałe piętno na bukowiańskich ludziach kultury. Z wielką pasją dbał o zachowanie dziadkowskiej spuścizny. Tę dbałość i pasję - jak testamentowe zobowiązanie - przekazał swoim następcom "gazdującym" w bukowiańskim Domu Ludowym.

Po Józefie Pitoraku "nastał" w Domu Ludowym Józef Koszarek - utalentowany uczeń "Ujka" Pitoraka. A potem następni: Stanisław Król, Stanisława Galica-Górkiewicz, Jan Łapka, Zbigniew Ćwiżewicz, Zygmunt Kuchta, a obecnie Bartłomiej Koszarek.

Nieprzerwane kontynuowanie imprezy, świadczy o ogromnej pasji, uporze i determinacji w działaniu.

W czasie "Sabałowych Bajań" spotykają się w Bukowinie ludzie kultury z całego kraju - gawędziarze, muzykanci, śpiewacy i twórcy ludowi. Obok najstarszych, blisko osiemdzie- sięcioletnich uczestników występują młodsi a nawet dzieci. Jest to cenna, charakterystyczna cecha tej imprezy. Na scenie Domu Ludowego występuje wielu wybitnych i obdarzonych nieprzeciętnym talentem uczestników. Wielu z nich bierze udział rokrocznie. Dobrze się czują w atmosferze ludowego święta, jakim są "Sabałowe Bajania".

Wielu uczestników gorąco oklaskiwanych przez publiczność odeszło już na zawsze na Niebieskie Polany. Zapewne z wielkim zainteresowaniem śledzić będą konkursowe zmagania uczestników tegorocznej imprezy. Pominęli się- Andrzej Florek Skupień ze Stołowego, Władysław Gondek z Białego Dunajca, Adam Pach z Zakopanego, Stanisław Chowaniec-Suchowian i Franciszek Sztokfisz z Bukowiny, Jan Jędrol z Poronina, Stanisław Klimek z Zabrzeży, Władysław Truty z Trutego, Katarzyna Kracik ze Spytkowic i wielu innych.

Nie ma już Józefa Pitoraka - pomysłodawcy imprezy, i jej organizatorów - Stanisława Króla, Zbigniewa Ćwiżewicza, Jana Łapki i Stanisława Buńdy z Bukowiny.

Odeszli też wspaniali Przyjaciele Bukowiny, co radzili, wspierali i oceniali konkursowe wysiłki - Tadeusz Staich z Zakopanego, prof. Roman Reinfus i dr Józef Bubak.

Przeszło już 40 "Sabałowych Bajań" w tym roku będą 42. I jak co roku wystąpi w imprezie wielu znakomitych artystów z całej Polski. Mimo upływu czasu, mimo odchodzenia na zawsze. Tych, co Bóg powołał na Niebieskie Polany zastępują młodsi - równie utalentowani, obdarzeni pasją, ceniący tradycję i znający jej wartość.

To najcenniejsze cechy "Sabałowych Bajań" - wielopokoleniowość i trwanie przy tradycyjnych wartościach. Trwanie w nauce prawdy o życiu - "bo w tej kulturze odbija się życie".

Tematem gawęd prezentowanych na scenie są stare legendy i opowieści - o diabłach, duchach, zbójnikach i autentyczne opowieści o ludziach, często zakończone mądrym przesłaniem. Są też żartobliwe opowieści o turystach i wczasowiczach, a także satyryczne opowiastki o góralach. Podobną różnorodność zauważa się w muzyce - pięknej, starej, tradycyjnej dla danego regionu. Stroje ludowe to barwny bukiet kwiatów, oszałamiający kolorami i precyzją wykonania.

Przeglądowi gawędziarzy, instrumentalistów i śpiewaków ludowych, towarzyszy cały szereg imprez dodatkowych: występy zespołów regionalnych polskich i zagranicznych, przedstawienia teatralne, występy góralskiego kabaretu i muzycznych zespołów rozrywkowych, wystawa i kiermasz twórczości ludowej, degustacja potraw regionalnych i wiele innych atrakcji.

 
Witojcie nom syćka goście nasym sercom mili
Przepiyknie Wom dziękujemy, zeście tu przybyli.
Straśnie my Wom radzi za przybycie Wase
Kieby Wom jeno w gust wpadły,te imprezy nase.

Tak gościom imprezy życzy w wierszu "Sabałowe Bajania" bukowiańska poetka Anna Biedowa.

Do tych pięknych słów przyłączają się organizatorzy imprezy, życząc wszystkim - artystom, gościom honorowym i publiczności - świetnej zabawy i wspaniałych przeżyć artystycznych. Aby w czasie pobytu w Bukowinie pokrzepić nie tylko ciało ale także ducha.

Stanisława Galica-Górkiewicz


wydrukuj dokument   wyślij znajomemu   ilość wyświetleń 71262
GMINA BUKOWINA TATRZAŃSKA

TATRY

NA NARTY

BASENY TERMALNE

CO ZJEŚĆ

GDZIE SPAĆ

CO ZOBACZYĆ

NASI PRZYJACIELE

SEKRETY ZBÓJNIKÓW

GOSPODARKA ODPADAMI


 

URZĄD GMINY

 
   
   

 
 

 
 

 
 


 


 
 


 


 
 


 
 

 
 

 
 

 

 

 

 

 

 


 
TAXI
 


 
 

width=
 


 


 

Projekt współfinansowany
ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu społecznego
Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki
„Indywidualizacja nauczania i wychowania uczniów klas I-III szkół podstawowych w Gminie Bukowina Tatrzańska”.